Deukjes in nagels ontstaan door een beschadiging van de nagelmatrix, het gebied onder de nagelwortel waar de nagel groeit. Die beschadiging kan tijdelijk zijn, maar soms wijst ze op een onderliggende oorzaak die aandacht verdient. De vorm, diepte en verspreiding van de deukjes vertellen al veel over wat er speelt.
Wat veroorzaakt deukjes in nagels?
De meest voorkomende oorzaak is direct letsel: een nagel die klem heeft gezeten, een hamer die mis is gegaan, of een deur die er overheen is gegaan. De nagelmatrix raakt daarbij beschadigd, waardoor de nagel ter plekke minder glad aangroeit. Dit soort deukjes verdwijnt vanzelf als de nagel uitgroeit, wat bij vingernagels zo’n drie tot zes maanden duurt.
Deukjes die je niet aan één moment kunt koppelen, komen vaker van binnenuit. Tekorten aan vitamines en mineralen spelen daarbij een rol. Vooral een tekort aan ijzer, zink, biotine (vitamine B7) of vitamine C kan de kwaliteit van de nagel beïnvloeden. De nagel groeit dan onregelmatig aan, wat zichtbaar wordt als kleine putjes of langere groeven.
Huidziekten zijn een andere veelvoorkomende verklaring. Bij psoriasis zien mensen vaak kleine putjes in de nagel, soms wel tientallen per nagel. Dat patroon noemen artsen ook wel “nagelputjes” of pitting. Bij eczeem en lichen planus (een ontsteking van de huid en slijmvliezen) kunnen vergelijkbare afwijkingen optreden. Opvallend is dat nagelafwijkingen soms al zichtbaar zijn voordat de huidklachten beginnen.
Soorten deukjes en wat ze betekenen
Niet elk deukje ziet er hetzelfde uit. Een paar veelvoorkomende vormen:
- Kleine putjes (pitting): meerdere regelmatige puntjes verspreid over de nagel, typisch bij psoriasis.
- Diepe dwarse groeven (Beau’s lijnen): één of meer horizontale lijnen dwars over de nagel. Deze ontstaan als de nagelgroei tijdelijk stopt, bijvoorbeeld door een ernstige ziekte, koorts, operatie of grote stress.
- Lengtegroeven: smalle, lichte ribbels in de lengterichting. Dit is vaak gewoon veroudering en niet verontrustend.
- Onregelmatige putjes: wisselend van grootte en diepte, soms in combinatie met broze of verkleurde nagels. Dit kan wijzen op een schimmelinfectie of een chronisch tekort.
Beau’s lijnen zijn het meest opvallend omdat ze een duidelijke tijdlijn laten zien. Elke millimeter dat de nagel groeit staat voor ongeveer één week. Je kunt dus terugrekenen wanneer de storing plaatsvond.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Een enkel deukje na een stoot vraagt geen medische aandacht. Maar je kunt beter een afspraak maken als je het volgende herkent:
- Meerdere nagels zijn tegelijk aangedaan, zonder duidelijk letsel.
- De deukjes gaan gepaard met roodheid, zwelling, pijn of afwijkende kleur.
- De nagels worden ook dikker, loskomen van het nagelbed of brozer.
- Je hebt al langer last van vermoeidheid, haaruitval of andere klachten die op een tekort of ziekte kunnen wijzen.
- De afwijkingen komen steeds terug, ook als er geen letsel is geweest.
De huisarts kan via een bloedonderzoek snel nagaan of er sprake is van een tekort. Bij het vermoeden van psoriasis of een andere huidziekte verwijst de huisarts door naar een dermatoloog.
Wat kun je zelf doen?
Als een tekort de oorzaak is, helpt een gevarieerd eetpatroon al veel. IJzer zit in vlees, peulvruchten en groene bladgroenten. Zink vind je in noten, zuivel en vlees. Biotine zit onder andere in eieren, noten en volkorenproducten. Supplementen zijn pas zinvol als uit bloedonderzoek blijkt dat je tekort hebt. Zomaar supplementen gebruiken zonder vastgesteld tekort heeft bij gezonde nagels weinig effect.
Bescherm je nagels ook mechanisch: draag handschoenen bij schoonmaakwerk en vermijd langdurig contact met water of agressieve schoonmaakmiddelen. Die maken de nagel zachter en kwetsbaarder. Nagelverharders of -oliën kunnen de conditie iets verbeteren, maar lossen een onderliggende oorzaak niet op.
Bij deukjes door letsel is geduld de enige echte remedie. De nagel groeit het beschadigde stuk er langzaam uit. Gemiddeld duurt dat bij vingernagels drie tot zes maanden en bij teennagels tot wel een jaar.
